കുടുംബശ്രീ
കുടുംബശ്രീ
സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജന മിഷൻ — ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനവും സ്ത്രീശാക്തീകരണവും ലക്ഷ്യമാക്കി 1998-ൽ കേരള സർക്കാർ (തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്) രൂപം നൽകിയ നൂതന സംവിധാനമാണ് കുടുംബശ്രീ.
കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രവർത്തന സംവിധാനം
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ (പഞ്ചായത്ത്/മുനിസിപ്പാലിറ്റി) നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കുന്ന സാമൂഹ്യാധിഷ്ഠിത സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത്.
സംഘടനാ ഘടന
അയൽക്കൂട്ടം (NHG)
18 വയസ്സ് പൂർത്തിയായ ഒരു സ്ത്രീ അംഗം വീതം, 10–20 അംഗങ്ങൾ.
ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (ADS)
വാർഡ് തലത്തിൽ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളുടെ ഫെഡറേഷൻ.
കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS)
പഞ്ചായത്ത്/മുനിസിപ്പാലിറ്റി തലത്തിൽ. ഭാരവാഹിത്വം ജനാധിപത്യരീതിയിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ നിർവഹിക്കുന്നു; തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ അംഗങ്ങൾ രക്ഷാധികാരി/വിലയിരുത്തൽ സമിതി അധ്യക്ഷൻ എന്ന നിലയിൽ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ
ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം
ആദ്യ പ്രാധാന്യം.
സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം
വരുമാനം, സംരംഭകത്വം, മൈക്രോഫിനാൻസ് എന്നിവയിലൂടെ.
സാമൂഹിക വികസനം
ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, അഗതിരഹിത കേരളം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ.
സ്ത്രീശാക്തീകരണം
നേതൃത്വം, തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം, ലിംഗനീതി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ.
പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകളും പദ്ധതികളും
സാമ്പത്തിക വികസനം / ഉപജീവനം
- മൈക്രോ-എന്റർപ്രൈസുകൾ: ലക്ഷത്തിലധികം മൈക്രോ-എന്റർപ്രൈസ് ഗ്രൂപ്പുകൾ; കാഫെ കുടുംബശ്രീ, ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ, ന്യൂട്രിമിക്സ്, ഹരിത കർമ്മസേന, കൺസ്ട്രക്ഷൻ ഗ്രൂപ്പുകൾ, അപ്പാരൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ തുടങ്ങി വൈവിധ്യമാർന്ന മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് & നിക്ഷേപ-വായ്പ: ലക്ഷക്കണക്കിന് അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾക്ക് ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് വായ്പകൾ; സ്വയംസഹായ നിക്ഷേപ-വായ്പാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
- വിപണനം: ഓൺലൈൻ വിപണനത്തിനായി ONDC പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത് വിപണന സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നു.
- കൃഷി / മൃഗസംരക്ഷണം / മൂല്യവർദ്ധനവ്: കൂട്ടുകൃഷി, ഫാർമർ JLGs, പ്രോസസിംഗ്, ബ്രാൻഡിംഗ്, മേളകൾ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
സാമൂഹിക വികസനം
- അഗതിരഹിത കേരളം: ദരിദ്ര/അഗതി കുടുംബങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിവ്, പുനരധിവാസം, സമഗ്ര പിന്തുണ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
- ബഡ്സ്, ബാലസഭ: കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സംരക്ഷണം, വികസനം എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
- ദുരിതാശ്വാസം / പുനരധിവാസം: ദുരന്തബാധിത കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഉപജീവന സഹായവും പുനരധിവാസ പിന്തുണയും നൽകുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
സ്ത്രീശാക്തീകരണം
- സ്ത്രീപദവി സ്വയം പഠനം, സ്നേഹിത ജെൻഡർ ഹെൽപ് ഡെസ്ക് തുടങ്ങിയ ഇടപെടലുകളിലൂടെ സ്ത്രീശാക്തീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
- നൈപുണ്യ വികസനം & തൊഴിൽ: DDU-GKY 2.0 വഴി ഗ്രാമീണ യുവജനങ്ങൾക്ക് നൈപുണ്യ പരിശീലനവും തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും ഒരുക്കുന്നു.
- നേതൃത്വ പരിശീലനം: CDS/ADS/NHG തലങ്ങളിൽ ജനാധിപത്യ ഭരണം, മൈക്രോഫിനാൻസ്, ലൈവ്ലിഹുഡ് മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവയിൽ ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നു.
മറ്റ് പ്രധാന ഇടപെടലുകൾ
- PMAY-LIFE (കേരളം): കുടുംബശ്രീ നോഡൽ ഏജൻസിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- SVEP / SRLM-NRLM: ഗ്രാമീണ സംരംഭകത്വത്തിനും ഉപജീവന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നു.
- വിപണന ഇടപെടലുകൾ: ഓണക്കാലത്ത് വിലനിയന്ത്രണത്തിനും വിതരണത്തിനുമായി ‘ഓണക്കണി’ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളിലൂടെ വിപണന ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നു.
കുമ്പളം കുടുംബശ്രീ കമ്മിറ്റി 2026-29
കുമ്പളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ 2026–2029 കാലയളവിലേക്കുള്ള CDS കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ.
| വാർഡ് | പേര് | പദവി | പ്രദേശം | ഫോൺ നമ്പർ |
|---|---|---|---|---|
| 17 | സംഗീത കൃഷ്ണകുട്ടി | സി.ഡി.എസ്. ചെയർപേഴ്സൺ | കുമ്പളം സെന്റര് | 9747861789 |
| 9 | റാണി അപ്പുക്കുട്ടൻ | വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ | വിദ്യാഭവന് | 9847285643 |
| 1 | ഷൈലജ രാധാകൃഷ്ണൻ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | കുമ്പളം നോര്ത്ത് | 9995734510 |
| 2 | അജിത ബിനിൽകുമാർ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | മുണ്ടേമ്പിള്ളി | 9497444457 |
| 3 | ഗീത കൃഷ്ണകുമാർ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പഞ്ചായത്ത് വാര്ഡ് | 9447114267 |
| 4 | സൗജത്ത് വി | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | ഉദയത്തുംവാതില് | 9544806676 |
| 5 | ഷൈനി ഉല്ലാസ് | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | ചേപ്പനം | 9605343170 |
| 6 | റിറ്റി | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | ചാത്തമ്മ | 8547920115 |
| 7 | ശ്രീദേവി | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | ബണ്ട് റോഡ് വാര്ഡ് | 8921591317 |
| 8 | കോകിലാംബാള് | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പനങ്ങാട് സെന്റര് | 9895393492 |
| 10 | ശാന്ത | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | ഒല്ലാരില് | 9747683043 |
| 11 | ദീപ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പനങ്ങാട് സൗത്ത് | 7356467285 |
| 12 | അനിത സജീവൻ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | കൂമ്പയില് | 7306792872 |
| 13 | മിനി അരവിന്ദൻ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പെരുമന | 9747965029 |
| 14 | നാജിയത്ത് | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പുതിയപാലംജെട്ടി | 7403580723 |
| 15 | രാജേശ്വരി | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | സ്കൂള് വാര്ഡ് | 9778796484 |
| 16 | രജിത ബിജു | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | കുമ്പളം വെസ്റ്റ് | 9497577975 |
| 18 | മായ വിദ്യാസാഗർ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | പ്രണവം | 9633916118 |
| 19 | പ്രീത ഹരിലാൽ | സി.ഡി.എസ്. എക്സിക്യൂട്ടീവ് | അംബേദ്കര് വാര്ഡ് | 9656214009 |
സ്ത്രീശാക്തീകരണം • ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം • സാമൂഹിക വികസനം
കുടുംബശ്രീ — സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ശാക്തീകരണത്തിലേക്ക്.